Mỹ xem xét chi tiền để thuyết phục Greenland ủng hộ sáp nhập

Theo tiết lộ từ bốn nguồn tin của Reuters, các quan chức Mỹ đã thảo luận về khả năng chi trả tiền mặt một lần cho người dân Greenland, với mục tiêu thuyết phục hòn đảo này tách khỏi Đan Mạch và có thể gia nhập Mỹ.

Hai nguồn tin giấu tên cho biết, dù chưa có quyết định chính thức về mức chi và phương thức thực hiện, các cuộc trao đổi nội bộ bao gồm cả sự tham gia của các trợ lý Nhà Trắng đã đề cập đến những con số dao động từ 10.000 USD đến 100.000 USD cho mỗi người dân Greenland. Với dân số khoảng 57.000 người, phương án cao nhất tương đương tổng chi phí gần 6 tỷ USD.

Đề xuất này được xem là một trong những cách tiếp cận nhằm giúp Mỹ giành quyền kiểm soát hòn đảo Bắc Cực, bất chấp việc chính quyền Đan Mạch và Greenland nhiều lần khẳng định vùng lãnh thổ này không phải để mua bán. Theo các nguồn tin, đây chỉ là một trong nhiều phương án mà Nhà Trắng đang cân nhắc, bên cạnh cả kịch bản sử dụng sức mạnh quân sự.

Tuy nhiên, cách tiếp cận mang nặng tính “giao dịch” này có thể vấp phải phản ứng tiêu cực, khi bị cho là làm tổn hại đến phẩm giá của một cộng đồng đã tranh luận suốt nhiều thập kỷ về vấn đề độc lập và sự phụ thuộc kinh tế vào Đan Mạch.

Ngày 4/1, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen viết trên Facebook rằng: “Thế là đủ… Không nên nuôi ảo tưởng về việc sáp nhập”. Phát biểu này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục nhấn mạnh với báo chí rằng Mỹ “cần phải giành được” Greenland.

Những tuyên bố trên đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ Đan Mạch và nhiều quốc gia châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ và Đan Mạch đều là thành viên của NATO, chịu ràng buộc bởi các cam kết phòng thủ chung. Ngày 6/1, Pháp, Đức, Italy, Ba Lan, Tây Ban Nha, Anh và Đan Mạch đã ra tuyên bố chung, khẳng định chỉ Greenland và Đan Mạch mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến mối quan hệ giữa hai bên.

Khi được hỏi về các cuộc thảo luận mua Greenland, bao gồm cả khả năng chi trả trực tiếp cho người dân, Nhà Trắng dẫn lại phát biểu của Thư ký báo chí Karoline Leavitt và Ngoại trưởng Marco Rubio. Theo đó, bà Leavitt xác nhận Tổng thống Trump cùng các cố vấn an ninh quốc gia đang xem xét phương án mua Greenland, trong khi ông Rubio cho biết sẽ gặp người đồng cấp Đan Mạch tại Mỹ trong tuần tới để trao đổi về vấn đề này.

Trong nhiều năm, ông Trump liên tục lập luận rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland vì các lý do chiến lược. Gần đây nhất, ngày 4/1, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của hòn đảo này đối với an ninh quốc gia Mỹ, cho rằng Đan Mạch không đủ khả năng bảo đảm vai trò phòng thủ tại khu vực. Phản hồi lại, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khẳng định Mỹ không có quyền sáp nhập Greenland, đồng thời kêu gọi Washington chấm dứt các phát ngôn mang tính đe dọa đối với đồng minh và người dân Greenland.

Greenland giữ vị trí chiến lược giữa Bắc Mỹ và châu Âu, trong bối cảnh Mỹ, Trung Quốc và Nga ngày càng gia tăng sự quan tâm tới khu vực Bắc Cực, nơi các tuyến hàng hải mới dần mở ra do biến đổi khí hậu. Hòn đảo này cũng nằm trên tuyến đường ngắn nhất của tên lửa giữa Nga và Mỹ, càng làm gia tăng giá trị quân sự của nó.

Theo các nguồn tin, các cuộc thảo luận nội bộ về việc giành quyền kiểm soát Greenland đã xuất hiện trong đội ngũ trợ lý của ông Trump từ trước khi ông nhậm chức, song mức độ cấp bách chỉ gia tăng trong thời gian gần đây. Một số trợ lý Nhà Trắng được cho là muốn tận dụng động lực từ các động thái địa chính trị gần đây của Mỹ để thúc đẩy những mục tiêu chiến lược lâu nay của Tổng thống.

Bên cạnh phương án chi tiền trực tiếp, Nhà Trắng cũng cân nhắc khả năng ký kết một thỏa thuận theo mô hình Hiệp định Liên kết Tự do (COFA). Theo mô hình này, Mỹ thường cung cấp các dịch vụ thiết yếu và bảo đảm quốc phòng, đổi lại được quyền hiện diện quân sự và hưởng ưu đãi thương mại. Tuy nhiên, COFA hiện chỉ áp dụng với các quốc gia độc lập, đồng nghĩa Greenland nhiều khả năng phải tách khỏi Đan Mạch trước khi phương án này có thể được triển khai.

Về mặt lý thuyết, các khoản chi trả có thể được sử dụng để khuyến khích người dân Greenland ủng hộ độc lập hoặc tham gia một thỏa thuận liên kết sau trưng cầu dân ý. Dù vậy, các khảo sát cho thấy dù phần lớn người Greenland ủng hộ ý tưởng độc lập, họ vẫn lo ngại về hệ lụy kinh tế khi tách khỏi Đan Mạch và không muốn trở thành một phần của Mỹ.

⛔Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm:
Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin phân tích, không phải lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro và chiến lược cá nhân trước khi ra quyết định.